یك سوال متداول : من مبلغ بسیار زیادی پول صرف خرید یك دستگاه كامپیوتر كردم. فروشنده تعریف بسیار زیادی كرد كه این دستگاه از گرانترین قطعات موجود در بازار و سریعترین آنها جمع آوری شده و.... ولی هر كس از دوستان و یا فامیل كه با آن كار كرده می گوید كامپیوترت آنقدرها سریع نیست و یا حتی تا حدی هم كند است. خودم هم به چنین نتیجه رسیده ام . شما بگویید كه كجای كار مشكل دارد. من كه قطعات خوبی تهیه كرده ام!

شما بگویید كه كجای كار مشكل دارد. من كه قطعات خوبی تهیه كرده ام!
جواب : گاهی اوقات اشكالات موجود در ویندوز باعث كندی دستگاه می شود. در خیلی از موارد هم این مشكل ناشی از ناسازگاری قطعاتی است كه از طرف فروشندگان برای كامپیوتر ها جمع آوری می شود. همانگونه كه می دانید در بازار ایران معمولا كامپیوترها به صورت قطعات جداگانه جمع آوری و سر هم می شوند . این مساله یك حسن و یك بدی دارد. حسن كار این است كه قدرت انتخاب شما افزایش می یاید و قبح كار در اینجاست كه همه فروشندگان اطلاعات دقیقی از اینكه چه قطعاتی را برای شما اصطلاحا اسمبل (سرهم ) كنند كه با بقیه سازگار باشد ندارند و در جمع كردن قطعات صرفا به سود اقتصادی هر قطعه دقت می كنند. گاهی اوقات برای صرفه جویی در هزینه ، خود شخص اقدام به خرید تك تك قطعات با ملاك قیمت كمتر می كند كه این دیگر واویلا است!
اگر كامپیوتر شما به این علتها كند باشد با تغییر دادن در تنظیمات ویندوز نمی توان خیلی سرعت آن را افزایش داد. در چنین حالتی بهتر است كه لیست كاملی از قطعات را به یك متخصص نشان بدهید و قطعات ناسازگار را تعویض كنید. ولی به هر حال از توصیه های این مقاله می توانید استفاده كنید.
چگونه با تنظیمات نرم افزاری ، سرعت و كارآیی كامپیوتر را افزایش دهم؟
برای افزایش نرم افزاری سرعت و كارآیی سیستم ، به طور كلی دو روش وجود دارد :
الف- استفاده از نرم افزارهای كمكی كه در این زمینه به ما كمك می كنند. نرم افزارهایی مثل Boost XP و.. برای این كار وجود دارند. نرم افزارهای دیگری هم هستند كه فقط برای افزایش كارآیی و سرعت به كار نمی روند بلكه وظیفه آنها در اصل در اختیار قراردادن امكان تنظیمات كامل ویندوز برای منظورهای مختلف است. برای تنظیمات در ویندوز XP به غیر از نرم افزار Power toys محصول خود شركت مایكروسافت كه آن را از سایت این شركت می توانید دریافت كنید ، می توانید از نرم افزار سودمند Tweaks & Tools for Windows XP نیز استفاده كنید كه از سایت nextgenerationtools.com قابل دریافت است . ما تنظیمات به وسیله نرم افزارها (البته به جز Power toys محصول مایكروسافت) را توصیه نمی كنیم.
ب- تنظیمات نرم افزاری با استفاده از امكانات خود ویندوز كه از نظر ما به علت عدم دخالت یك نرم افزار اضافی بهتر است.
بررسی چند تنظیم نرم افزاری برای افزایش سرعت و كارآیی با استفاده از امكانات ویندوز :
1. حافظه مجازی را از اطلاعات زاید پاك كنید.
گاهی اوقات كندی كامپیوتر به دلیل پرشدن حافظه (RAM) از اطلاعات است یا اینكه به مدت طولانی از چند برنامه با هم استفاده كرده اید و از حداكثر توان CPU استفاده كرده اید. در این صورت پاك كردن حافظه مجازی یا راه اندازی مجدد كامپیوتر می تواند مشكل كندی را حل كند.
در ویندوز XP با زدن كلیدهای تركیبی Alt+Ctrl+Del پنجره Task Manager باز می شود. در لبه Performance چند نمودار و اطلاعات مربوط به حافظه مجازی و ... قرار دارد. بررسی یك یك اطلاعات موجود در این صفحه مد نظر ما نیست ، فقط به نمودارها دقت كنید اگر هر دو نمودار در طول زمان از حالت متوسط بالاتر هستند ، سیستم نیاز به راه اندازی مجدد دارد.
اگر در بدو راه اندازی سیستم باز هم نمودارها در حالت بالای متوسط قرار داشتند ، مشكل را درجای دیگری باید جستجو كرد.
2. خالی كردن مقداری از فضای هار دیسك
هرگز فضای درایوی از هارد دیسك را كه ویندوزتان را روی آن نصب كرده اید بیهوده اشغال نكنید. برای كار راحت ویندوز XP، حداقل باید 200 مگابایت از فضای هارد دیسك خالی باشد. ولی اگر شما در حدود یك پنجم فضای درایو را خالی نگهدارید ، بهترین وضعیت ممكن است. بنابراین اگر اطلاعاتی مثل موسیقی ، فیلم و ... بر روی درایو مخصوص ویندوز ذخیره كرده اید، آنها را به جای دیگری منتقل كنید.
نكته : برای مشاهده مقدار خالی هارد دیسك در هر درایو ، ابتدا My computer را باز كنید ، سپس با ماوس به نام درایو مورد نظر اشاره كنید . مقدار فضای خالی و كل فضا در كادری زرد رنگ برایتان ظاهر می شود.
3. استفاده از برنامه Disk Clean up برای از بین بردن فایلهای اضافی و استفاده بهتر از فضای دیسك
برای خالی كردن فضای هارد دیسك می توانید از برنامه Disk Cleanup استفاده كنید. برای اجرای این برنامه از منوی استارت، All programs را انتخاب كنید. سپس زیرمنوی Accessories را باز كنید. از منوی بازشده ، System tools و از آن Disk Clean up را انتخاب نمایید، درایو مورد نظرتان را انتخاب كنید و كادر را تایید كنید.
4. برنامه هایی را كه از آنها زیاد استفاده نمی كنید را از نصب خارج كنید.
حذف برنامه های كم كاربردی كه قبلا بر روی كامپیوتر نصب كرده اید نقش مهمی در افزایش كارآیی سیستم دارد . برای این كار ، قسمت Add or remove Programs را از كنترل پنل انتخاب كنید. با انتخاب گزینه Frequenty of Use از لیست مقابل Sort by ، لیست برنامه ها بر اساس میزان استفاده ظاهر می شود. حالا برنامه هایی كه به ندرت (rarely) مورد استفاده قرار گرفته اند را انتخاب و بازدن دكمه change/remove حذف كنید.
5. جلوه های بصری ویندوز را غیر فعال كنید.
برای افزایش سرعت سیستم لازم است بعضی از جلوه های بصری ویندوز را غیر فعال كنید.
به همین منظور ، قسمت system را از كنترل پنل باز كرده و به زبانه Advanced بروید. با كلیك روی دكمه Settings از قسمت Performance، گزینه Adjust for best performance را غیر فعال كنید.
انتخاب گزیده فوق باعث غیر فعال شدن جلوه های بصری ویندوز می شود.
6. از اشكالات هارد دیسك غافل نشوید.
استفاده از فرامین مربوط به چك كردن هارد دیسك را فراموش نكنید . گاهی اوقات اشكال در اجرا شدن برنامه ها به وضعیت هارد دیسك بر می گردد. برای چك كردن وضع هارد دیسك و رفع مشكلات آن ، در My computer روی درایو مورد نظر راست كلیك كنید. properties را انتخاب كنید تا كادر خصوصیات درایو باز شود. برای چك كردن اشكالات درایو مورد نظر بر روی دكمه Check Now كلیك كرده و بر دكمه Start Now كلیك كنید.
7. هارد دیسكتان را مرتب كنید!
برای مرتب كردن هارد دیسك كه نقص بسزایی در افزایش سرعت ویندوز و اجرای برنامه ها دارد در همان كادر خصوصیات كه در قسمت 6 گفته شد ، بر روی دكمه Defragment Now كلیك كنید. و سپس در كادر باز شده روی دكمه Defragment كلیك كنید. گرچه این عمل معمولا وقتگیر است ولی انجام آن هر از چندگاهی لازم است.
8. برنامه های اضافی را از فهرست برنامه های ابتدایی (Start up) ویندوز حذف كنید.
برنامه هایی كه در پس زمینه اجرا می شوند گاهی بدون آنكه به آنها نیاز داشته باشیم ، موجب كندی كار می شوند. بخشی از این ها از ابتدای شروع كار كامپیوتر به صورت خودكار اجرا می شوند. برای از كار انداختن قسمتهای اضافی آنها ، از منوی استارت run را باز كنید و در خط فرمان ، عبارت msconfig را تایپ و اجرا كنید. حالا در لبه start up ، قسمتهای غیر ضروری را غیر فعال كنید. توجه داشته باشید كه تا از كار قسمتی مطمئن نیستید آن را غیر فعال نكنید.
9. سرویسهای غیر ضروری را غیر فعال كنید.
با غیر فعال كردن برخی از سرویسهای ویندوز xp می توانید سرعت كامپیوتر را افزایش دهید. یكی از این سرویسها، indexing می باشد. به این منظور ، كنسول Servises را از قسمت Administrative tools (در كنترل پنل) باز كنید و گزینه service indexing را غیر فعال كنید.
لیستی از سرویسهای غیر ضروری كه با غیر فعال كردن آنها سرعت سیستم بالا می رود در این آدرس می توانید بیابید.
توجه داشته باشید فقط هنگامی این سرویسها را غیر فعال كنید كه از كامپیوترتان به عنوان بخشی از یك شبكه محلی خانگی یا اداری استفاده نكنید.
10. سرعت خاموش شدن كامپیوترتان را افزایش دهید.
برای افزایش سرعت خاموش شدن كامپیوتر، هنگام دادن فرمان خاموش شدن ، دكمه ctrl را هم پایین نگه دارید. البته به یاد داشته باشید كه قبل از این كار حتما اسناد باز مورد استفاده تان را ذخیره كنید